Meteorological Meaning in Marathi – मेटेओरोलॉजिकल म्हणजे काय?

Meteorological Meaning in Marathi – मेटेओरोलॉजिकल म्हणजे काय?

हवामान शास्त्र म्हणजे काय?

हवामान शास्त्र हा पृथ्वीच्या वातावरणाचा आणि वातावरणातील घटकांचा अभ्यास करण्याचा एक विषय आहे यामध्ये सूर्यप्रकाश पाऊस वाऱ्याची दिशा यासारख्या गोष्टींवर बारकाईने अध्ययन केले जाते.

मेटेओरोलॉजिकल म्हणजे काय? (Meteorological Meaning in Marathi)

Meteorological म्हणजे हवामानशास्त्र. ज्यामध्ये पृथ्वीच्या आणि ग्रहांच्या वातावरणाचा अभ्यास केला जातो.

Highlight

Q: जागतिक हवामान शास्त्र दिवस केव्हा असतो?
Ans: दरवर्षी 23 मार्च हा दिवस जागतिक हवामान दिवस (World Meteorological Day) म्हणून साजरा केला जातो.

हवामान शास्त्र in Marathi

हवामान शास्त्र एक विशाल आणि गतिमान क्षेत्र आहे ज्यामध्ये पृथ्वीच्या वातावरणाचा आणि त्याच्या हवामानाचा नमुने तसेच ग्रहांच्या इतर प्रणालीशी कसे संवाद साधतात याचा अभ्यास केला जातो.

हवामान शास्त्रामध्ये पुढील घटक समाविष्ट आहे:

वायुमंडलाची रचना (Atmospheric Composition)

वातावरणाची रचना समजून घेणे प्रामुख्याने नायट्रोजन (78%) ऑक्सिजन (21%) आणि ऑर्गन आणि कार्बन डाय-ऑक्साइड यासारख्या वायूचा शोध घेणे महत्त्वाचे आहे.

सोलर रेडिएशन (solar radiation)

सूर्यकिरणापासून निघलेली ऊर्जा पृथ्वीवरील वातावरण प्रक्रिया चालवते. सोलर रेडिएशन विविध वायू आणि पृष्ठभागाशी कसे संवाद साधते याचा अभ्यास यामध्ये केला जातो.

थर्मोडायनामिक्स (thermodynamics)

भौतिकशास्त्राचे हे एक शाखा तापमान, दबाव आणि आद्रता वातावरणाच्या वर्तनावर कसा प्रभाव पडते याबद्दल अध्ययन करते.

ऍटमॉस्फेरिक डायनामिक्स (atmospheric dynamics)

हे क्षेत्र हवेच्या वस्तुमानांना हलवणाऱ्या वाऱ्याचे स्वरूप दबाव प्रणाली उच्च आणि कमी दाब आणि हवामानाच्या आघाड्या तयार करणाऱ्या शक्तीचा शोध घेते.

वातावरणातील ओलावा (atmospheric moisture)

ढग पर्जन्य आणि आद्रता यासारख्या हवामानातील घटकांचा तसेच पाण्याची वाफ यावर हे क्षेत्र अध्ययन करते.

Synoptic metrology: हे शाखा मोठ्या प्रमाणात हवामानाच्या नमुन्यावर लक्ष केंद्रित करते आणि हवामान नकाशाचे विश्लेषण करते आणि अंदाजानुसार डेटा गोळा करते.

Mesoscale Metrology: मिसेस केलं हवामान शास्त्र किलोमीटर ते हजारो किलोमीटरच्या स्केलवर हवामानाच्या घटकांचा अभ्यास केला जातो ज्यामध्ये वादळे आणि समुद्राच्या वाऱ्यांचा समावेश आहे.

Micrometeorology: हे शाखा पृथ्वीच्या पृष्ठभागावर वनस्पती आणि पाण्याच्या शरीराची वातावरणाच्या परिसंवादावर लक्ष केंद्रित करून सर्वात लहान प्रमाणात वातावरणातील प्रक्रियांचे परीक्षण करते.

Climateology: हवामान शास्त्र दशके आणि शतकांमध्ये सरासरी हवामान नमुने आणि त्याचा अभ्यास करते त्यामुळे आपल्याला हवामानामध्ये झालेले बदल समजण्यास मदत होते.

Atmospheric Physics and Chemistry: हि शाखा विशेष क्षेत्र वातावरणात होणाऱ्या भौतिक आणि रासायनिक पर्यायांचा अभ्यास करते.

हवामानशास्त्र विभाग

हवामानशास्त्र विभागाचे अनेक विभाग पडले जातात त्यातील काही प्रमुख खालील प्रमाणे:

  • हवामान अंदाज
  • हवामान बदल संशोधन
  • एव्हिएशन मेट्रोलॉजी (aviation metrology)
  • कृषी हवामानशास्त्र
  • रेल्वेबल एनर्जी (renewable energy)

हवामान अंदाज

या शाखेमध्ये हवामानाविषयी अंदाज घेतला जातो जसे की डेली वेदर यासारख्या गोष्टींचा अभ्यास केला जातो.

हवामान बदल संशोधन

हवामानामध्ये बदल का होत आहे याबद्दल ही शाखा माहिती गोळा करते.

एबीएटर हवामानशास्त्र

यामध्ये वाऱ्याचा अभ्यास केला जातो जसे की हवाई प्रवास सुरक्षित आहे की नाही? मार्गांचे नियोजन, धोकादायक परिस्थिती आहे की नाही हवामान विषयी डेटा गोळा करणे याचे अध्ययन केले जाते.

कृषी हवामानशास्त्र

यामध्ये शेतकरी पीक नियोजन, सिंचन व्यवस्थापन आणि पिकांचे हवामानापासून संरक्षण करणे यासारख्या गोष्टी वर काम करते.

रेल्वेबल एनर्जी (renewable energy)

यामध्ये हवामान विषयी डेटा जसे की पवन ऊर्जा सौर ऊर्जा यासारख्या घटकांवर अभ्यास केला जातो. या माहितीच्या आधारे अक्षय ऊर्जा उत्पादन केली जाते.

अक्षय ऊर्जा दिवस

Leave a Comment

Join Information Marathi Group नवीन माहितीसाठी Group Join करा