Maharashtra Zilla Parishad and Panchayat Samiti ACT 1961

Maharashtra Zilla Parishad and Panchayat Samiti ACT 1961: महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा आणि पंचायत समित्या अधिनियम, 1961 हा महाराष्ट्र विधानमंडळाचा एक कायदा आहे जो महाराष्ट्र राज्यातील जिल्हा परिषदा (जिल्हा परिषदा) आणि पंचायत समित्या (ब्लॉक परिषदा) ची स्थापना आणि कामकाजासाठी तरतूद करतो.

Telegram Group Join Now
WhatsApp Group Join Now

महाराष्ट्रातील जनतेला सत्तेचे विकेंद्रीकरण आणि स्थानिक स्वराज्य संस्था प्रदान करण्याच्या उद्देशाने हा कायदा 1961 मध्ये लागू करण्यात आला. हा कायदा महाराष्ट्रातील स्थानिक सरकारची त्रिस्तरीय प्रणाली स्थापन करतो, ज्यामध्ये शीर्षस्थानी जिल्हा परिषदा, मध्यम स्तरावर पंचायत समित्या आणि खालच्या स्तरावर ग्रामपंचायती (ग्रामपरिषदा) असतात.

जिल्हा परिषद ही जिल्ह्यातील स्थानिक सरकारची सर्वोच्च संस्था आहे. हे कार्यांच्या विस्तृत श्रेणीसाठी जबाबदार आहे, यासह:

  • जिल्ह्याचे नियोजन आणि विकास
  • जिल्ह्यातील लोकांना पाणीपुरवठा, स्वच्छता, रस्ते यासारख्या मूलभूत सुविधा पुरवणे
  • जिल्ह्यात शिक्षण आणि आरोग्य सेवेला चालना देणे
  • जिल्ह्यातील कायदा व सुव्यवस्था राखणे
  • जिल्ह्याच्या उपविभागासाठी पंचायत समिती जबाबदार असते.

हे अनेक कार्यांसाठी जबाबदार आहे, यासह:

  • जिल्हा परिषदेच्या योजना व योजनांची अंमलबजावणी करणे
  • उपविभागातील लोकांना मुलभूत सुविधा पुरविणे
  • उपविभागात शिक्षण व आरोग्य सेवेला चालना देणे
  • उपविभागातील कायदा व सुव्यवस्था राखणे
  • ग्रामपंचायत ही महाराष्ट्रातील स्थानिक सरकारची सर्वात लहान एकक आहे.
  • हे गाव किंवा गावांच्या गटासाठी जबाबदार आहे.

हे अनेक कार्यांसाठी जबाबदार आहे, यासह:

  • गावातील लोकांना पाणीपुरवठा, स्वच्छता, रस्ते यासारख्या मूलभूत सुविधा पुरवणे
  • गावात शिक्षण आणि आरोग्य सेवेला प्रोत्साहन देणे
  • गावात कायदा व सुव्यवस्था राखणे

महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा आणि पंचायत समित्या अधिनियम, 1961 लागू झाल्यापासून त्यात अनेक वेळा सुधारणा करण्यात आल्या आहेत. 2020 मध्ये नवीनतम दुरुस्ती करण्यात आली. या दुरुस्तीने कायद्यात अनेक बदल केले आहेत, यासह:

  • जिल्हा परिषदा आणि पंचायत समित्यांच्या जागांची संख्या वाढवणे
  • जिल्हा परिषदा आणि पंचायत समित्यांमध्ये महिला आणि इतर कमी प्रतिनिधित्व असलेल्या गटांसाठी आरक्षण सादर करत आहे
  • जिल्हा परिषदा आणि पंचायत समित्यांचे अधिकार आणि कार्ये बळकट करणे

महाराष्ट्र जिल्हा परिषदा आणि पंचायत समित्या अधिनियम, 1961 हा महाराष्ट्रातील स्थानिक स्वराज्य संस्थांच्या विकासात महत्त्वपूर्ण भूमिका बजावणारा एक महत्त्वाचा कायदा आहे. या कायद्याने सत्तेचे विकेंद्रीकरण करण्यात आणि महाराष्ट्रातील लोकांना त्यांच्या समुदायाच्या विकासात अधिक योगदान देण्यास मदत केली आहे.

1 thought on “Maharashtra Zilla Parishad and Panchayat Samiti ACT 1961”

Leave a Comment

Join Information Marathi Group Join Group